Ngày thi đấu đầu tiên của Asiad 20: Khi tấm huy chương đến từ những sân khấu không ai đợi

Có một khoảnh khắc tôi nhớ rất rõ trong buổi tối ngày 20 tháng 9, khi bảng kết quả của ngày thi đấu đầu tiên tại Asiad 20 hiện lên trên màn hình máy tính trong căn hộ nhỏ ở Tokyo. Bên cạnh tôi, tách cà phê đã nguội. Trên bảng ấy, bên cạnh dòng tên Việt Nam ở nội dung teqball đôi nam nữ, có một chữ cái nhỏ mà tôi đã phải phóng to lên hai lần để chắc chắn mình không nhìn nhầm: chữ "B" – bronze, đồng. Rồi ở một dòng khác, môn karate, nội dung kata, lại một chữ B nữa. Hai tấm huy chương đồng trong cùng một ngày thi đấu đầu tiên. Nhưng điều khiến tôi ngồi lại lâu hơn cả không phải hai chữ B ấy, mà là sự vắng mặt của một dòng khác – dòng mà tôi và rất nhiều người đã chờ đợi: bóng chuyền nữ Việt Nam. Dòng ấy có xuất hiện, nhưng chỉ bằng một câu ngắn ngủi, không có tỷ số set, không có tên người, không có một con số nào. "Thua Trung Quốc 0-3, dừng bước tại tứ kết."

Đó là một ngày mà kết quả thi đấu và kỳ vọng của công chúng đi lệch nhau theo một cách rất đặc biệt. Những tấm huy chương đến từ những môn mà ít ai ngồi trước màn hình để đợi. Còn những môn mà người ta thật sự chờ – bắn súng, bóng chuyền, bơi lội – đều không mang về thứ mà cái tiêu đề của ngày hôm ấy đã gợi ra: một "dấu mốc". Và tôi nghĩ, chính khoảng lệch ấy mới là câu chuyện thật của ngày thi đấu đầu tiên tại Á vận hội lần thứ 20.

Bối cảnh: một ngày thi đấu bị nén lại thành một cái tiêu đề

Trước khi đi vào từng con số, tôi cần nói rõ một điều về cách tôi đọc ngày thi đấu này. Khi một kỳ Á vận hội khởi tranh, các cơ quan truyền thông ở mọi quốc gia đều phải đối mặt với cùng một vấn đề: họ có hàng trăm nội dung thi đấu song song, hàng chục môn, hàng nghìn vận động viên, và họ chỉ có một trang nhất để kể lại tất cả. Kết quả là mỗi ngày thi đấu bị nén lại thành một tiêu đề. Nén một cách đau đớn. Và cái tiêu đề mà độc giả Việt Nam đọc được trong ngày đầu tiên ấy là một câu hỏi tu từ mở: "Chờ dấu mốc từ các vận động viên Việt Nam."

Câu ấy, nếu nhìn bằng con mắt của một người làm nghề đã mười năm, có một vấn đề kỹ thuật. Nó đặt sẵn một thước đo cho toàn bộ phần còn lại của kỳ đại hội – rằng cái cần chờ là một dấu mốc, và đến hết ngày đầu tiên, dấu mốc ấy chưa xuất hiện. Nhưng nếu tấm huy chương teqball đôi nam nữ và tấm huy chương karate kata đã thực sự đến trong ngày hôm ấy, thì câu hỏi đặt ra không phải là "chờ cái gì", mà là "tại sao chúng ta không nhận ra mình vừa có cái gì".

Tôi từng sống qua nhiều kỳ đại hội. Tôi biết có một quy luật truyền thông gần như không thể phá: tấm huy chương ở môn có khán giả và tấm huy chương ở môn không có khán giả có cùng một trọng lượng trên bảng tổng sắp, nhưng không cùng một trọng lượng trong bài báo. Teqball là một môn bóng bàn hóa từ bóng đá, mới được đưa vào chương trình Á vận hội như một phần trong nỗ lực của Hội đồng Olympic châu Á nhằm kéo giới trẻ lại gần đại hội. Karate kata là một nội dung trình diễn kỹ thuật, nơi điểm số không chỉ phụ thuộc vào đòn đánh mà còn vào tư thế, nhịp thở, và độ căng của đường cắt. Cả hai đều không phải những nội dung mà khán giả Việt Nam đứng dậy và hô vang tên vận động viên. Nhưng cả hai đều là huy chương Á vận hội. Trên bảng tổng sắp, chúng giống nhau. Trong ký ức khán giả, chúng khác nhau rất xa.

Tôi nói điều này không phải để phán xét truyền thông. Tôi làm nghề này, tôi biết áp lực phân bổ dòng là có thật. Tôi nói điều này vì tôi tin có một cách đọc khác cho ngày 20 tháng 9, và cách đọc ấy đòi hỏi phải đặt lại thứ tự ưu tiên: đọc cái đã xảy ra trước khi đọc cái chưa xảy ra.

Cái đã xảy ra: hai tấm huy chương đồng và một danh sách những người có tên

Nếu bóc tách ngày thi đấu đầu tiên ra thành các thông tin cụ thể, chúng ta có một danh sách đáng chú ý. Teqball mang về một tấm huy chương đồng nội dung đôi nam nữ. Karate mang về một tấm huy chương đồng nội dung kata. Ở nội dung này, vận động viên Việt Nam thất bại trước đối thủ Nhật Bản ở vòng sơ loại, rơi xuống nhánh đấu lại, rồi thắng hai trận trước đối thủ Hàn Quốc và Singapore để giành huy chương đồng. Ở bộ môn bơi lội, hai vận động viên Việt Nam lọt vào chung kết cá nhân và đều về đích ở vị trí thứ tám. Ở môn bắn súng, ba xạ thủ Việt Nam – những người được kỳ vọng lớn trước kỳ đại hội – đều không vượt qua vòng loại. Và ở môn bóng chuyền nữ, đội tuyển Việt Nam thua Trung Quốc 0-3, dừng bước tại tứ kết.

Đó là toàn bộ dữ liệu tôi có. Tám thông tin, và tôi phải nói thật rằng trong tám thông tin ấy, chỉ một thông tin liên quan đến bóng chuyền – bộ môn mà bạn đọc đang chờ tôi phân tích. Tôi sẽ phân tích nó kỹ ở phần sau, nhưng tôi phải nói ngay điều này: một bài báo về ngày thi đấu của một kỳ Á vận hội, viết về đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam bị loại, mà không có một tỷ số set, không có một tên vận động viên, không có một chỉ số kỹ thuật nào, thì bản thân sự vắng mặt đó là một thông tin. Nó nói với tôi rằng dòng bóng chuyền trong bài hôm ấy được viết từ bản tin kết quả, không phải từ khán đài. Và điều đó thay đổi cách tôi phải đọc nó.

Quay lại tấm huy chương karate, bởi vì nó chứa một bài học về luật thi đấu mà nhiều khán giả thường bỏ qua. Con đường anh ấy đi đến tấm huy chương đồng không phải là con đường của người bất bại. Anh thua trận đầu trước đối thủ Nhật Bản – chủ nhà đại hội. Rồi theo thể thức đấu lại của karate, anh được quay lại nhánh tranh huy chương đồng, và ở đó anh thắng Hàn Quốc, thắng Singapore. Tấm huy chương ấy không phải là kết quả của một màn trình diễn hoàn hảo từ đầu đến cuối. Nó là kết quả của thể thức. Và đây là điều tôi muốn các bạn nhớ: trong thể thao đối kháng, có những tấm huy chương được sinh ra bởi cấu trúc giải đấu chứ không phải bởi một sự thay đổi đột ngột về đẳng cấp của vận động viên. Điều đó không làm tấm huy chương kém giá trị đi một gram nào. Nhưng nó buộc chúng ta phải chính xác trong ngôn ngữ: đó là một tấm huy chương được giành qua nhánh đấu lại, không phải một tấm huy chương của sự thống trị.

Và việc anh thắng Hàn Quốc rồi Singapore – hai đối thủ đến từ những nền thể thao kỹ thuật mạnh của châu lục – cho tôi một tín hiệu khác, quan trọng hơn. Nó cho tôi biết rằng ở những môn đối kháng kỹ thuật, Việt Nam không hề lép vế trước nhóm đối thủ ngang tầm trong khu vực. Chúng ta có thể mất một trận trước chủ nhà, nhưng chúng ta không mất trận trước những đối thủ ở cùng tầng. Đó là một dữ kiện nhỏ nhưng có sức nặng, và tôi sẽ quay lại với nó khi nói về bóng chuyền, bởi vì câu hỏi tương tự – chúng ta đứng ở đâu so với nhóm đối thủ ngang tầm – là câu hỏi trung tâm.

Bóng chuyền nữ: một câu kết quả và những gì nó không nói

Đây là phần khó viết nhất. Tôi sẽ thành thật với bạn đọc về giới hạn của mình.

Thông tin tôi có về trận tứ kết bóng chuyền nữ Việt Nam – Trung Quốc chỉ gồm một câu: đội tuyển Việt Nam thua 0-3 và dừng bước. Không có tỷ số từng set. Không có đội hình ra sân. Không có tên người ghi điểm. Không có số lần thay người. Không có số pha chắn thành công. Không có số pha phát bóng ăn điểm trực tiếp. Không có hệ số chuyền một. Không có tên huấn luyện viên. Một câu.

Tôi nói điều này bởi vì có một cám dỗ rất lớn mà bất kỳ người viết thể thao nào cũng phải đề phòng, và đó là cám dỗ kể một câu chuyện lớn từ một mẩu dữ liệu nhỏ. Khi bạn có một kết quả 0-3 trước Trung Quốc, bạn có thể viết ra ba phiên bản hoàn toàn khác nhau, và cả ba đều có vẻ hợp lý. Phiên bản thứ nhất: Trung Quốc quá mạnh, đây là kết quả được dự báo trước, không có gì để phân tích ngoài việc ghi nhận. Phiên bản thứ hai: Việt Nam sa sút, không giữ được phong độ, có vấn đề về tâm lý ở trận đấu lớn. Phiên bản thứ ba: chiến thuật sai, hệ thống bị bắt bài, cần thay đổi cách chơi. Cả ba đều có thể viết được hay. Nhưng chỉ một trong ba – hoặc có thể không phiên bản nào – đúng với trận đấu thực tế mà tôi không xem.

Vậy nên tôi sẽ không chọn. Tôi sẽ nói cái mà một tỷ số 0-3 trong bóng chuyền nữ nói với tôi ở tầng cấu trúc, và tôi sẽ đánh dấu rõ đó là suy luận từ mô hình, không phải kết luận từ trận đấu.

Trong bóng chuyền nữ đỉnh cao, một trận 0-3 giữa một đội thuộc nhóm top 10 thế giới và một đội nằm ở dải thứ 30 thế giới gần như luôn được quyết định ở hai khu vực: phát bóng – chuyền một, và chắn bóng. Nó hiếm khi được quyết định bởi một chiến thuật bất ngờ. Chuỗi đổ vỡ điển hình đi như sau. Phát bóng của đối thủ mạnh tạo áp lực, chất lượng đường chuyền một của đội yếu hơn giảm xuống. Khi chuyền một không còn đủ chuẩn, toàn bộ thực đơn tấn công nhanh biến mất: bóng chuyền nhanh của phụ công trước mặt chuyền hai không còn khả thi, bóng bay sau lưng chuyền hai cũng không còn, các tổ hợp chéo nhịp cũng không còn. Hàng công bị co lại chỉ còn hai mũi tấn công biên chủ lực, và hai mũi ấy phải đối mặt với hệ thống chắn bóng đã đoán trước được. Điểm chắn chuyển tiếp cứ thế tích lại. Set đấu trôi đi theo một chiều.

Đây là điểm cốt lõi: bản sắc truyền thống của bóng chuyền Việt Nam là đánh nhanh và đánh biến hóa – trường phái châu Á – và hệ thống ấy phụ thuộc vào chuyền một ở một mức độ mà các hệ thống đánh theo sức mạnh không phụ thuộc. Khi gặp đối thủ chắn bóng đỉnh cao, hệ thống ấy suy thoái nhanh hơn, bởi vì phương án dự phòng của nó – một quả đánh bóng cao ngoài hệ thống dựa vào sức mạnh cá nhân – lại chính là thứ mà đội hình Việt Nam ít được xây dựng nhất để làm. Đây là tương quan phong cách, không phải vấn đề phong độ. Nó giống như một người chơi cờ thiên về khai cuộc phức tạp bị buộc phải chơi tàn cuộc trước một đối thủ giỏi tàn cuộc hơn. Bạn thua không phải vì bạn không biết chơi, bạn thua vì sân chơi đã bị kéo vào phần mà đối thủ mạnh hơn bạn.

Ở tầng bảng đấu, dữ kiện duy nhất tôi có là kết quả tứ kết. Á vận hội đá theo thể thức vòng bảng, rồi tứ kết, bán kết, chung kết. Vậy nên một trận thua ở tứ kết đặt đội tuyển Việt Nam vào nhóm tranh hạng từ 5 đến 8. Không phải huy chương. Không phải top 4. Đó là một dữ kiện mang tính phân loại, và nó – chứ không phải tỷ số 0-3 – mới là thứ tôi cần ghi nhớ.

Có một điều nữa về thể thức mà tôi muốn nói thẳng: tứ kết là trận đấu đầu tiên mà thua là về nước. Trước đó, vòng bảng cho phép sai số, cho phép xoay tua, cho phép thử nghiệm. Nhưng ở tứ kết, mọi thứ co lại thành một buổi tối. Một đội có thể chơi tốt cả vòng bảng và vẫn bị loại bởi một buổi tối không đúng nhịp. Thể thức ấy nén giá trị của phong độ vòng bảng lại và biến tứ kết thành một bài kiểm tra trần cứng. Và nếu bạn vẽ nhánh đấu ra, sẽ thấy điều này: gặp Trung Quốc ở tứ kết là kịch bản xấu nhất có thể. Nếu nhánh đấu khác đi, một trận bán kết – và do đó là cuộc đua huy chương – hoàn toàn có thể nằm trong tầm với.

Tôi biết điều này nghe như một lời biện hộ cho thất bại. Nó không phải. May mắn của nhánh đấu là một biến số thật trong các giải đấu châu Á có thể thức ngắn, và tôi nói nó ra vì nếu chúng ta không nói về nó, chúng ta sẽ đọc mọi trận tứ kết thua như nhau, và chúng ta sẽ không hiểu chương trình nào đang đi lên, chương trình nào đang đứng yên.

Nhưng đây mới là điều quan trọng nhất tôi muốn nói ở phần này. Một bài báo viết về một đội bóng chuyền bị loại khỏi Á vận hội mà không có một chỉ số nào, thì cái tôi học được nhiều nhất từ nó không phải là về đội bóng, mà là về khoảng cách thông tin. Tôi có thể đọc một trận đấu qua tỷ số set để biết nó là ba set 23-25 nghẹt thở hay là ba set thua đậm. Tôi có thể đọc chuyền một theo từng rotation để biết hệ thống sụp ở đâu. Tôi có thể đọc số lần chắn để biết đối thủ đã lấp được bao nhiêu khoảng trống. Không có cái nào trong số đó tồn tại trong bài báo bạn đọc. Và vì thế, nếu có ai đó – kể cả tôi – nói với bạn rằng họ biết vì sao Việt Nam thua 0-3, họ đang nói dối một cách thiện chí. Sự trung thực ở đây là nói: chúng ta chưa biết.

Góc phản trực giác: chúng ta đang kỳ vọng sai chỗ

Đây là phần tôi sẽ làm bạn khó chịu, và tôi xin lỗi trước.

Có một cách đọc ngày thi đấu đầu tiên mà gần như toàn bộ truyền thông Việt Nam hôm ấy lựa chọn, dù có ý thức hay không: đọc nó như một ngày thiếu vắng. Tiêu đề "chờ dấu mốc" đã định nghĩa ngày ấy bằng cái chưa đến, chứ không bằng cái đã đến. Bắn súng – môn được kỳ vọng lớn – không vượt qua vòng loại. Bóng chuyền – môn có lượng người theo dõi đông – dừng ở tứ kết. Bơi – môn có hai suất chung kết – về thứ tám. Và nếu bạn chỉ đọc cái chưa đến, bạn sẽ bỏ lỡ cái đã đến: hai tấm huy chương đồng từ teqball và karate.

Nhưng tôi không muốn dừng ở việc kêu gọi công nhận hai tấm huy chương ấy. Vấn đề sâu hơn là thế này, và đây là chỗ phản trực giác: việc kỳ vọng sai chỗ không phải là một lỗi của người hâm mộ, mà là một đặc điểm cấu trúc của cách một quốc gia phân bổ sự chú ý thể thao – và nó có thể gây hại cho chính những môn mà nó dành nhiều chú ý nhất.

Hãy để tôi giải thích bằng một hình ảnh dữ liệu. Ba xạ thủ Việt Nam bước vào kỳ đại hội này với kỳ vọng lớn. Kết quả: cả ba không qua vòng loại. Bây giờ hãy tưởng tượng phản ứng của các xạ thủ ấy sau đó. Không phải phản ứng trên truyền thông – mà là phản ứng nội tại. Một vận động viên bước vào một cuộc thi mang theo rất nhiều kỳ vọng bên ngoài có xu hướng chấp nhận rủi ro theo một cách khác: an toàn hơn. Trong bắn súng, an toàn nghĩa là gì? Nghĩa là chọn những pha ngắm mà bạn chắc chắn, bỏ qua những pha bạn có thể thành công. Trong một môn mà sự khác biệt giữa vòng loại và chung kết đôi khi chỉ là một điểm, chơi an toàn không phải là một chiến lược ổn. Nó là một cách tự loại mình.

Tôi không có bằng chứng cho thấy các xạ thủ Việt Nam đã chơi an toàn. Tôi không muốn bịa ra một câu chuyện tâm lý từ một kết quả. Nhưng tôi muốn nói ra một mô hình mà tôi đã thấy nhiều lần trong nghề: kỳ vọng bên ngoài, khi được đặt lên một môn mà kết quả phụ thuộc vào những sai số nhỏ nhất, có xu hướng làm hẹp lại dải lựa chọn của vận động viên, và dải lựa chọn hẹp lại là kẻ thù của những môn đòi hỏi độ chính xác cao.

Và ngược lại – đây là phần phản trực giác thật sự – hai tấm huy chương đến từ teqball và karate, hai môn mà ít ai chờ đợi. Sự thiếu chờ đợi, xét về mặt tâm lý thi đấu, có thể là một lợi thế. Không có kỳ vọng thì không có trọng lượng. Không có trọng lượng thì động tác tự nhiên hơn. Đây không phải là một công thức để tạo ra huy chương – nó chỉ là một lời giải thích khả dĩ cho một mô hình mà tôi đã thấy lặp lại.

Giờ hãy quay lại bóng chuyền, vì đây là chỗ mô hình ấy áp dụng rõ nhất. Đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam bước vào Á vận hội với một kỳ vọng mà tôi cho là vượt trần cấu trúc của đội. Kỳ vọng ấy không phải là phi lý – bóng chuyền nữ Việt Nam trong vài năm gần đây đã tạo được một chuỗi kết quả đủ ấn tượng để công chúng tin vào một bước nhảy. Nhưng bước nhảy ấy cần một điều kiện: một nhánh đấu thuận lợi, và một chiến thắng loại trực tiếp trước Hàn Quốc hoặc Thái Lan – tức là trước nhóm đối thủ ở cùng tầng, không phải trước Trung Quốc hay Nhật Bản. Trận tứ kết với Trung Quốc không phải là trận để đo đẳng cấp của Việt Nam. Nó là trận để xác nhận một khoảng cách đã biết. Trận để đo đẳng cấp là những trận khác – và ở kỳ đại hội này, chúng ta không có chúng.

Điều này dẫn đến một kết luận mà tôi cho là trung tâm của toàn bộ bài viết: tấm huy chương mà bóng chuyền nữ Việt Nam cần không nằm ở việc rút ngắn khoảng cách với Trung Quốc – điều đó phụ thuộc vào chiều cao, sức mạnh và một hệ thống đào tạo trẻ mà không thể thay đổi trong một chu kỳ. Tấm huy chương ấy nằm ở việc vượt qua Hàn Quốc và Thái Lan trong một trận loại trực tiếp. Chúng ta có biết Việt Nam có làm được điều đó không, sau kỳ đại hội này? Không. Và đó là vấn đề.

Chuyện người ta không kể: khoảng lặng của những người không có tên

Tôi muốn kết lại bằng một quan sát nhỏ mà tôi biết sẽ không lên trang nhất, nhưng tôi vẫn viết vì nó đúng với cách tôi làm nghề.

Trong toàn bộ ngày thi đấu đầu tiên ấy, bài báo kể tên tám vận động viên Việt Nam ở những môn khác nhau: vận động viên teqball giành huy chương đồng đôi nam nữ, vận động viên karate kata giành huy chương đồng qua nhánh đấu lại, ba xạ thủ không qua vòng loại, hai kình ngư về đích ở vị trí thứ tám. Tám cái tên. Nhưng ở dòng bóng chuyền nữ, không một cái tên nào. Đội tuyển tồn tại như một thực thể tập thể, vô danh.

Tôi không cho rằng điều đó có nghĩa là bóng chuyền nữ Việt Nam là một tập thể vô danh trong lòng người hâm mộ. Tôi biết điều ngược lại. Điều tôi muốn nói là một điều về cơ chế: truyền thông thể thao quốc tế có một quy ước ngầm – kể tên người giành huy chương, kể tập thể bị loại. Trong quy ước ấy, một vận động viên teqball đứng trên bục có tên, còn sáu cô gái bước ra khỏi nhà thi đấu sau một trận thua 0-3 không có tên. Điều đó không làm trận thua nhẹ đi. Nó làm một điều khác: nó khiến cho sự đóng góp của những người ở lại trở nên khó nhìn thấy hơn.

Và với một người làm nghề cân đo bằng dữ liệu như tôi, đây là chỗ tôi phải cẩn thận. Bởi vì cách duy nhất để biết một tập thể có đang đi lên hay không không phải là đọc những dòng bị hạ thấp trong bản tin tổng hợp, mà là theo dõi những con số không bao giờ xuất hiện trong bản tin ấy: tuổi trung bình của nhóm tấn công chủ lực và cửa sổ thi đấu quốc tế còn lại của họ. Kế hoạch kế thừa ở vị trí chuyền hai. Số vận động viên đang thi đấu ở nước ngoài. Kết quả của đội tuyển trẻ ở vòng loại châu lục. Những con số này không có trong bài báo ngày 20 tháng 9, và không có con số nào trong số chúng có thể xuất hiện trong một bản tin ngày. Chúng sống ở một thang thời gian khác – thang thời gian của các thế hệ, không phải của các buổi tối.

Một đội bóng chuyền không thắng bằng tài năng tại một thời điểm; nó thắng bằng cách tin nhau qua nhiều thế hệ. Và niềm tin đa thế hệ là thứ chỉ được đo bằng những con số mà không ai đưa vào bảng kết quả ngày.

Tôi đã dành một buổi tối để đọc một bài báo chỉ có một câu về bóng chuyền. Tôi sẽ không giả vờ rằng câu ấy nói cho tôi nhiều hơn một điều: Việt Nam nằm ở nhóm tranh hạng 5 đến 8 của bóng chuyền nữ châu Á tại kỳ đại hội này. Đó là tất cả những gì tôi biết. Nhưng tôi nghĩ rằng nếu chúng ta quen với việc biết nhiều hơn thế – biết tỷ số set, biết chuyền một của từng vòng, biết những pha chắn – thì việc theo dõi bóng chuyền Việt Nam sẽ không còn phụ thuộc vào việc may có ai đó viết dài hay không. Đó là một thay đổi có thể làm được, và nó không đòi hỏi huy chương.

Đọc ngày mai khác đi

Trước khi khép lại, tôi muốn để lại một suy nghĩ không phải về ngày 20 tháng 9, mà về cách chúng ta sẽ đọc những ngày sau đó.

Á vận hội còn nhiều ngày nữa. Bảng tổng sắp sẽ còn dịch chuyển. Sẽ có những tấm huy chương nữa đến từ những môn mà chúng ta chưa chờ, và sẽ có những kỳ vọng nữa tan thành ở những môn mà chúng ta đã chờ từ trước khi đại hội khai mạc. Nếu tôi được phép đưa ra một lời khuyên cho bất kỳ ai đang ngồi theo dõi – kể cả người hâm mộ lẫn người làm nghề như tôi – thì đó là: hãy đặt kỳ vọng theo trần cấu trúc, không theo cảm xúc. Một đội bóng chuyền ở dải hạng 30 thế giới gặp một đội top 10 ở tứ kết không "sa sút" khi thua 0-3. Họ chạm trần. Và một vận động viên teqball giành huy chương đồng không phải là "may mắn nhỏ" – anh ấy làm được điều mà bảng thành tích quốc gia cần để mở rộng cơ sở huy chương của mình.

Điều tôi chờ đợi nhất ở phần còn lại của kỳ đại hội này không phải là một tấm huy chương vàng ở một môn có khán giả. Điều tôi chờ đợi là một trận đấu bóng chuyền nữ Việt Nam gặp Hàn Quốc hoặc Thái Lan trong một trận loại trực tiếp – ở kỳ đại hội này hoặc ở giải vô địch châu lục tới. Bởi vì trận ấy, chứ không phải trận với Trung Quốc, mới là trận nói cho chúng ta biết trần của đội tuyển này đang dịch lên hay đứng yên. Tôi không mong nó đến sớm. Tôi mong chúng ta đủ kiên nhẫn để chờ nó, và đủ chính xác để đọc nó khi nó đến.

Sân đấu đêm qua đã tắt đèn ở nhà thi đấu bóng chuyền. Nhưng có một điều luôn đúng với bóng chuyền: khi sân vắng lặng, ta nghe rõ nhịp đập của trò chơi. Nhịp đập ấy hôm nay là nhịp đập của một tập thể đang ở đúng chỗ mà cấu trúc của họ đưa đến. Và nhịp đập đúng chỗ, dù không phải là nhịp đập của huy chương, cũng là một thứ đáng được ghi lại bằng con số tử tế, chứ không phải bằng một câu vô danh.